Sektörün Geleceği Tek Çatı Altında Şekilleniyor
Türkiye tarım sektörünün temel girdilerinden biri olan gübre, son yıllarda artan üretim maliyetleri, hammadde bağımlılığı ve küresel arz sorunları nedeniyle stratejik bir önem kazandı. Bu kapsamda, Türkiye’nin önde gelen üretici ve tedarikçi firmaları, 2025 yılının Nisan ayında bir araya gelerek Gübre Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (GÜSİAD)’ı kurdu.
Yeni kurulan bu birlik, sektörün dağınık yapısını bir araya getirmeyi, kalite standartlarını güçlendirmeyi ve yerli üretim oranını artırmayı hedefliyor.
GÜSİAD Başkanı Mehmet Ali Yılmaz, yaptığı açıklamada şöyle konuştu:
“Yılda yaklaşık 6 milyon ton gübre tüketen Türkiye’nin %90 oranında dışa bağımlı olması kabul edilemez. Bu tabloyu değiştirmek için fosfatlı gübre üretiminde (özellikle MAP ve MKP), ayrıca kalsiyum nitrat ve organik gübre alanında ciddi yatırımlar planlıyoruz.”
Fosfatlı Gübrelerde (MAP, MKP) Yerli Üretim Artacak
Türkiye’nin fosfat bazlı gübre ihtiyacının büyük kısmı halen ithalat yoluyla karşılanıyor. Yeni stratejiyle birlikte, yerli hammadde kaynaklarının etkin kullanımı ve fosfatlı gübre fabrikalarının modernizasyonu hedefleniyor.
Sektör temsilcilerine göre, MAP (Monoamonyum Fosfat) ve MKP (Monopotasyum Fosfat) gibi yüksek verimli ürünlerin yerli üretimi hem dış ticaret açığını azaltacak hem de çiftçilerin maliyetlerini düşürecek.
Organik ve Biyostimülan Gübrelerde Yeni Ar-Ge Hamlesi
GÜSİAD ayrıca amino asit ve deniz yosunu (seaweed extract) bazlı biyostimülan ürünlerin geliştirilmesine özel önem veriyor. İstanbul ve Konya’da kurulacak iki yeni Ar-Ge merkeziyle, Türk tarımının iklim değişikliğine dayanıklı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefleniyor.
Bu merkezlerde, bitki stres dayanıklılığı ve toprak mikrobiyolojisi üzerine araştırmalar yürütülecek.
Kalsiyum Nitrat ve Özel Formülasyonlarda Yeni Yatırımlar
Seracılık ve meyvecilikte önemli yere sahip olan kalsiyum nitrat üretimi için Mersin ve Balıkesir bölgelerinde iki yeni tesis planlanıyor. Bu yatırımlar, Türkiye’nin güney bölgelerinde hem ihracat kapasitesini hem de istihdamı artıracak.
Sürdürülebilirlik ve Düşük Karbon Yol Haritası
GÜSİAD, aynı zamanda “Düşük Karbonlu ve İklim Dirençli Gübre Üretim Yol Haritası” projesini de başlattı.
Bu proje kapsamında, enerji verimliliği yüksek üretim sistemleri ve atık geri dönüşüm teknolojileri devreye alınacak. Hedef, Avrupa Yeşil Mutabakatı’na (Green Deal) uyumlu bir üretim altyapısı oluşturmak.
Sonuç
Türkiye gübre sektörü, uzun yıllar sonra ilk kez bu kadar koordineli bir dönüşüm sürecine girdi.
GÜSİAD’ın önderliğinde başlatılan bu yeni dönem, hem yerli üretimi güçlendirecek hem de Türk çiftçisinin rekabet gücünü artıracak.
Fosfat, kalsiyum, amino asit ve deniz yosunu bazlı gübrelerde yapılacak yatırımlar sayesinde, Türkiye sadece kendi tarımsal ihtiyacını değil, yakın coğrafyanın da gübre tedarik merkezi olmayı hedefliyor.